Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Pomiń baner

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Ewolucja i przestrzenne zróżnicowanie genetyczne ostnic biomu stepowego Środkowo-Zachodniej Azji w odniesieniu do czwartorzędowych oscylacji klimatycznych

Nazwa programu:

OPUS 26

Źródło finansowania:

Narodowe Centrum Nauki (NCN)

Kierownik projektu:

prof. dr hab. Marcin Nobis

Opis:

Biom stepowy to pas muraw obejmujący rozległy obszar w Eurazji. Rozciąga się on od Węgier na zachodzie, przez Ukrainę, Kazachstan, Azję Środkową aż po Mongolię i Chiny na wschodzie. Choć w czasie czwarto-rzędowych zawirowań klimatycznych obszar Azji Środkowo-Zachodniej nie był pokryty lodem, występujące tam rośliny doświadczały następujących po sobie okresów chłodu i suszy w czasie zlodowaceń oraz gorąca i wilgoci w czasie interglacjałów. Niewątpliwie zmiany klimatyczne i zmiany w rozmieszczeniu siedlisk miały ogromny wpływ na zróżnicowanie gatunków stepowych, ich rozmieszczenie zarówno w czasie jak i w przestrzeni, historię demograficzną oraz strukturę genetyczną populacji. Jednym z najbardziej malowniczych typów roślinności stepowej są te zdominowane przez ostnice - stepy ostnicowe, uważane za sztandarowy typ roślinności biomu stepowego.

Mając świadomość, że różnorodność genetyczna stanowi ewolucyjną podstawę adaptacji do zmieniającego się środowiska, jej oszacowanie ma fundamentalne znaczenie w ocenie wrażliwości gatunków na postępujące zmiany klimatyczne. Jednak wiedza ta w odniesieniu do ostnic, jest nadal w dużej mierze niedostępna. Dlatego w tym projekcie, integrując dane środowiskowe, morfologiczne, cytologiczne i molekularne, skupimy się na wyjaśnieniu historii ewolucyjnej rodzaju i czasoprzestrzennej różnorodności genetycznej jego przedstawicieli.

Obserwowane od końca XX wieku globalne ocieplenie klimatu pociąga za sobą zmiany zasięgów występowania gatunków i w konsekwencji wpływa na globalną bioróżnorodność. Z uwagi na to, że problem zmiany zasięgu będzie dotyczył gatunków wszystkich stref klimatyczno-roślinnych, istotnym aspektem badawczym, będzie również prognozowanie zagrożenia roślinności i gatunków ostnic w kontekście zmian klimatycznych.

Realizując niniejszy projekt, przyczynimy się do zrozumienia zarówno wzorców, jak i czynników wpływających na różnorodność genetyczną wśród ostnic, a także przedstawimy nowy wgląd w procesy kształtujące ich rozmieszczenie podczas czwartorzędowych zawirowań klimatycznych. Wyniki tego projektu umożliwią także zrozumienie przestrzennego rozmieszczenia adaptacyjnej i neutralnej zmienności genetycznej w poziomym i pionowym zasięgu biomu stepowego. Niniejszy projekt jest również odpowiedzią na międzynarodowe wezwanie do zintensyfikowania badań w światowych ogniskach różnorodności biologicznej narażonych na szybko postępujące zmiany klimatu.